- Mim Kemal Öke Cad. Lal Apt. Kat: 5 D: 12 Nişantaşı/İstanbul
- 0533 669 84 43
- [email protected]
Toplantıda kolunuzu kaldırmaya çekinmek. Gri tişört alamamak. Ceketi Temmuz’da bile çıkaramamak. Aşırı terleme yaşayan hastalarım bunu “görünmez bir engel” olarak anlatıyor. Çoğu da yıllarca “Deodorantı değiştirirsem geçer” diye beklemiş.
Kısa cevap: Koltuk altına yapılan botoks, ter bezlerini uyaran sinir sinyalini geçici olarak durdurur. Etkisi 2–4 günde başlar, yaklaşık 2 haftada tam oturur ve çoğu hastada ortalama 6 ay civarında sürer. Tekrarlanan uygulamalarda etki süresi çoğu zaman uzar. İşlem yaklaşık 15–20 dakika sürer ve aynı gün günlük hayata dönülür.
Vücudun serinlemek için ihtiyaç duyduğundan çok daha fazla terlemesine hiperhidrozis denir. En sık koltuk altları, avuç içleri, ayak tabanları ve yüz-saçlı deri tutulur.
Botoks, primer koltuk altı terlemesinde etkinliği en iyi kanıtlanmış tedavilerden biridir.
Ter bezleri, sinir uçlarından salınan asetilkolin adlı bir maddeyle çalışır. Botoks bu maddenin salınımını geçici olarak engeller. Ter bezleri yok edilmez; yalnızca “çalış” komutu bir süreliğine kesilir. Bu nedenle etki kalıcı değildir ama güvenlidir.
“Koltuk altı terlemezse ter başka yerden çıkar mı?” Koltuk altları, vücuttaki ter bezlerinin yalnızca küçük bir bölümüdür. Bu bölgeyi durdurmak vücut ısısı dengesini bozmaz. Bazı hastalar başka bölgelerde hafif artış fark etse de, bu ameliyatla (sempatektomi) görülen telafi terlemesi gibi belirgin değildir.
Uygun adaylar: Deodorant ve antiperspirantlara rağmen kıyafetini, işini ya da sosyal hayatını etkileyen koltuk altı terlemesi olan yetişkinler.
Uygulanmaması gereken durumlar: Hamilelik ve emzirme, uygulama bölgesinde enfeksiyon, miyastenia gravis gibi kas-sinir hastalıkları, botulinum toksine karşı bilinen alerji. Kullandığınız ilaçları (özellikle bazı antibiyotikler ve kan sulandırıcılar) muayenede mutlaka belirtin.
İşlem öncesi pratik bilgi: İşlemden 1–2 gün önce koltuk altı kıllarını traş edin; işlem günü deodorant sürmeyin.
En çok sorulan soru bu. Klinik çalışmalarda terlemedeki azalma en belirgin olarak 2. haftada görülür ve etki çoğu hastada 4–8 ay sürer. 220 hastanın 17 yıl izlendiği bir çalışmada, ilk uygulamanın etkisi ortalama 6 ay, son uygulamaların etkisi ise ortalama 8 ay sürdü. Yani botoks tekrarlandıkça etkisi genellikle azalmaz, aksine uzar.
| Zaman | Ne beklenir? |
|---|---|
| İlk 2–4 gün | Terlemede azalma başlar |
| 2. hafta | Etki tam oturur; kontrol zamanı |
| 4–8. ay | Terleme yavaş yavaş geri gelmeye başlar |
| Tekrar | Terleme sizi yeniden rahatsız etmeye başladığında; çoğu hasta yılda 1–2 seans yaptırır |
Pratik ipucu: Yaz sıcaklarından rahat etmek istiyorsanız, uygulamayı Nisan–Mayıs’ta yaptırmak en verimli zamanlamadır.
Koltuk altı botoksu, yüz botoksundan farklı olarak görünümünüzü değiştirmez ve kas gücünüzü etkilemez; deri içine uygulanır.
Botoks avuç içi, ayak tabanı ve alın-saçlı deri terlemesinde de kullanılır. Ancak bu bölgelerde uygulama daha ağrılıdır, etki süresi koltuk altına göre daha kısa olabilir ve el uygulamasından sonra geçici kavrama güçsüzlüğü görülebilir. Bu bölgelerde hangi yöntemin uygun olduğunu muayenede birlikte değerlendiririz.
| Tedavi | Ne zaman tercih edilir? |
|---|---|
| Alüminyum klorürlü antiperspirant | Hafif-orta terlemede ilk basamak; geceleri kuru cilde sürülür |
| İyontoforez | Özellikle el ve ayak terlemesinde; düzenli seans gerektirir |
| Ağızdan ilaçlar (antikolinerjikler) | Yaygın terlemede; ağız kuruluğu gibi yan etkiler sınırlayıcıdır |
| Botoks | Koltuk altında en etkili ve pratik seçeneklerden biri |
| Cerrahi (sempatektomi) | Son seçenek; telafi terlemesi riski nedeniyle dikkatle değerlendirilir |
Hayır, etkisi geçicidir ve ortalama 6 ay sürer. Ancak düzenli uygulamalarla etki süresi çoğu hastada uzar.
Koltuk altında genellikle iyi tolere edilir; çok ince iğneler kullanılır. İsterseniz uyuşturucu krem uygulanabilir.
Terleme azaldığı için bakterilerin üreyeceği nemli ortam da azalır; birçok hasta koku sorununda da belirgin iyileşme fark eder.
Evet, ertesi günden itibaren kullanabilirsiniz.
Hayır. Hamilelik ve emzirme döneminde botoks uygulanmaz.
Aşırı terleme hayat kalitesini ciddi biçimde etkileyebilir ama çaresiz değilsiniz. Koltuk altı botoksu, kısa süren, aynı gün günlük hayata dönülebilen ve etkisi tekrarladıkça uzayan bir tedavidir. Nişantaşı’ndaki kliniğimizde terlemenizin nedenini değerlendirip size uygun planı birlikte oluşturabiliriz. Randevu için Bana Sor sayfasından ulaşabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz.
Yazar: Prof. Dr. Fatma Pelin Özgen, Dermatoloji Uzmanı, Nişantaşı, İstanbul