- Mim Kemal Öke Cad. Lal Apt. Kat: 5 D: 12 Nişantaşı/İstanbul
- 0533 669 84 43
- [email protected]
Saç dökülmesi yaşayan birçok kişinin aklına ilk olarak şu soru gelir:
“Saç dökülmesi için hangi kan testlerini yaptırmalıyım?”
Ancak saç dökülmesinde herkese aynı kan tahlillerinin yapılması doğru değildir. Çünkü saç dökülmesinin nedeni kişiden kişiye değişebilir.
Demir eksikliği, tiroid hastalıkları, bazı beslenme eksiklikleri, hormonal problemler veya sistemik hastalıklar saç dökülmesine eşlik edebilir. Öte yandan özellikle kadın tipi saç dökülmesinde kan testleri tamamen normal olabilir. Bu nedenle doğru yaklaşım, önce saç dökülmesinin tipini belirlemek, ardından gerekli laboratuvar testlerini seçmektir.
Saç dökülmesinin nedenine göre doktor tarafından şu testler değerlendirilebilir:
Ancak bu testlerin tamamının her hastada yapılması gerekmez.
Örneğin adetleri düzenli, başka hormonal bulgusu olmayan ve tipik kadın tipi saç dökülmesi bulunan bir hastada geniş bir hormon paneli istemek her zaman gerekli olmayabilir. Buna karşılık saç dökülmesine adet düzensizliği, belirgin tüylenme veya akne eşlik ediyorsa hormonal değerlendirme daha önemli hale gelebilir.
Saç dökülmesinin yaygın ve tedavi edilebilir nedenlerini araştırmak amacıyla bazı temel kan testleri değerlendirilebilir.
Hemogram, kansızlık ve bazı kan hücreleriyle ilgili durumlar hakkında bilgi verir.
Özellikle yoğun adet kanaması, halsizlik, solukluk veya beslenme yetersizliği gibi durumlar varsa saç dökülmesiyle birlikte değerlendirilmesi anlamlı olabilir.
Ancak hemogramın normal çıkması, saç dökülmesinin mutlaka kadın tipi saç dökülmesi olduğu anlamına gelmez.
Saç dökülmesi değerlendirmesinde en sık merak edilen testlerden biri ferritindir.
Ferritin vücudun demir depoları hakkında bilgi verir.
Özellikle:
gibi durumlarda doktor demir durumunun değerlendirilmesini isteyebilir.
Ancak internette sık karşılaşılan “ferritin şu değerin altında olursa kesin saç dökülür” şeklindeki kesin eşiklere dikkat etmek gerekir.
Ferritin sonucu tek başına değerlendirilmemeli; hastanın klinik bulguları ve diğer testleriyle birlikte yorumlanmalıdır.
Tiroid hormonlarındaki bozukluklar saç dökülmesine neden olabilir veya mevcut dökülmeye eşlik edebilir.
Bu nedenle klinik değerlendirmeye göre TSH ve gerektiğinde diğer tiroid testleri istenebilir.
Özellikle saç dökülmesine:
gibi başka belirtiler eşlik ediyorsa tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi düşünülebilir.
Tiroid hastalıkları saç dökülmesinin olası nedenlerinden biridir; ancak her saç dökülmesinin altında tiroid problemi bulunmaz.
Bazı hastalarda çinko düzeyi de değerlendirilebilir.
Özellikle beslenme yetersizliği veya emilim bozukluğu düşündüren durumlarda çinko eksikliği araştırılabilir.
Ancak “saçım dökülüyor, o halde çinko eksikliğim var” şeklinde bir çıkarım yapmak doğru değildir.
Çinko takviyesi de kan testi veya klinik değerlendirme olmadan rutin olarak başlanması gereken bir tedavi değildir.
AAD, demir, çinko veya biyotin gibi takviyelerin eksiklik gösterilmeden kullanılmaması gerektiğine dikkat çekmektedir.
Bu sorunun cevabı her zaman evet değildir.
D vitamini, B12, folat veya diğer beslenme parametreleri bazı hastalarda değerlendirilebilir. Ancak hangi testin gerekli olduğu kişinin beslenme şekli, eşlik eden hastalıkları, kullanılan ilaçlar ve klinik bulgularına göre değişir.
Bu nedenle saç dökülmesi yaşayan herkesin rastgele geniş bir “vitamin paneli” yaptırması doğru yaklaşım değildir.
Önemli olan yalnızca bir değerin düşük veya yüksek çıkması değil, o sonucun saç dökülmesiyle gerçekten ilişkili olup olmadığının değerlendirilmesidir.
Bu, özellikle kadın hastaların en sık sorduğu sorulardan biridir.
Her kadında saç dökülmesi için hormon testi yapılması gerekmez.
Kadın tipi saç dökülmesi olan kadınların önemli bir bölümünde kandaki androjen düzeyleri normaldir. Bu nedenle kadın tipi saç dökülmesini yalnızca “hormon yüksekliği” ile açıklamak doğru değildir.
Ancak saç dökülmesine aşağıdaki belirtiler eşlik ediyorsa hormonal değerlendirme daha önemli hale gelebilir:
Bu durumda doktor gerekli görürse testosteron ve diğer androjenlerle ilişkili hormon testlerini değerlendirebilir.
Polikistik over sendromu (PCOS) bazı kadınlarda androjen fazlalığıyla ilişkili olabilir.
Bu nedenle saç dökülmesine:
gibi belirtiler eşlik ediyorsa PCOS veya başka hormonal nedenler açısından değerlendirme gerekebilir.
Ancak saç dökülmesi tek başına PCOS tanısı koydurmaz.
Ayrıca kadın tipi saç dökülmesi olan her kadında hormonal bozukluk bulunmaz.
Evet.
Bu önemli bir noktadır.
Kadın tipi saç dökülmesi çoğu zaman kalıtsal yatkınlıkla ilişkilidir ve birçok kadında hormon düzeyleri normal olabilir. Bu nedenle kan testlerinin normal çıkması, “saç dökülmemin nedeni bulunamadı” anlamına gelmez.
Kadın tipi saç dökülmesinin tanısında saçın dağılımı, saç tellerinin incelmesi, saçlı deri muayenesi ve gerektiğinde trikoskopi gibi dermatolojik değerlendirmeler önemlidir.
Bu nedenle saç dökülmesinde kan tahlili kadar saçlı derinin muayenesi de önemlidir.
Kan testleri vücuttaki bazı nedenleri araştırırken, trikoskopi saç ve saçlı derinin kendisini değerlendirmeye yardımcı olur.
Trikoskopi sırasında saç tellerinin:
incelenebilir.
Bu değerlendirme özellikle kadın tipi saç dökülmesi ile telogen effluvium veya başka saç hastalıklarının birbirinden ayrılmasında yardımcı olabilir.
Hayır.
Saç dökülmesi tanısı yalnızca kan tahliline bakılarak konulmaz.
Dermatolojik değerlendirmede genellikle:
birlikte değerlendirilir.
Gerekli durumlarda kan testleri bu değerlendirmeye eklenir.
Saç dökülmesi birkaç hafta veya ay içerisinde belirgin şekilde başladıysa doktor öncelikle bunun nedenini araştırır.
Yakın zamanda:
gibi bir durum yaşanmışsa telogen effluvium olasılığı değerlendirilebilir.
Bu durumda kan testleri, kişinin öyküsüne göre demir eksikliği, tiroid hastalığı veya başka düzeltilebilir nedenleri araştırmak için kullanılabilir.
Saç dökülmesi için “standart 10 test” şeklinde tek bir liste vermek tıbben doğru değildir.
Örneğin:
Kadın tipi saç dökülmesi açısından değerlendirilir. Hormon testleri her zaman gerekli olmayabilir.
Demir eksikliği ve kansızlık açısından değerlendirme daha önemli olabilir.
Androjen fazlalığı açısından hormonal değerlendirme düşünülebilir.
Beslenme eksiklikleri ve sistemik nedenler araştırılabilir.
Bu nedenle doğru test listesi kişiye göre oluşturulmalıdır.
İnternetten bulunan bir “saç dökülmesi kan tahlili listesi” ile kendi kendine çok sayıda test yaptırmak yerine öncelikle dermatoloji değerlendirmesi yapılması daha sağlıklıdır.
Çünkü:
AAD de demir, çinko veya biyotin gibi takviyelerin eksiklik gösterilmeden kullanılmaması gerektiğini özellikle belirtmektedir.
Saç dökülmesinin birçok farklı nedeni olabileceği için ilk değerlendirme için dermatoloji uzmanına başvurulabilir.
Dermatolog, saç dökülmesinin tipini belirleyerek gerekli gördüğünde:
gibi yöntemlerden yararlanabilir.
Buradaki amaç yalnızca “hangi vitamin eksik?” sorusuna cevap bulmak değil, saç dökülmesinin gerçek nedenini ortaya çıkarmaktır.
Saç dökülmesi tek bir nedene bağlı olmayan, kişiden kişiye farklılık gösterebilen bir dermatolojik problemdir.
Prof. Dr. Fatma Pelin Özgen, saç dökülmesi şikâyetiyle başvuran hastalarda öncelikle dökülmenin süresini, şeklini ve eşlik eden belirtileri değerlendirir.
Saçlı deri muayenesi ve gerekli durumlarda trikoskopik değerlendirme ile saç dökülmesinin tipi hakkında daha ayrıntılı bilgi elde edilir.
Hastanın öyküsü ve muayene bulgularına göre gerekli kan testleri belirlenebilir.
Amaç her hastaya aynı testleri yapmak değil; gerçekten gerekli olan testleri seçerek saç dökülmesinin nedenini doğru şekilde ortaya koymaktır.
Tek bir “ilk test” yoktur. Hastanın öyküsüne göre hemogram, ferritin/demir değerlendirmesi, tiroid testleri veya başka testler gerekli görülebilir.
Özellikle demir eksikliği açısından risk taşıyan veya klinik olarak şüphe edilen kişilerde ferritin değerlendirilebilir. Ancak her saç dökülmesinin nedeni demir eksikliği değildir.
Tiroid hastalığı düşünülüyorsa TSH ve gerektiğinde diğer tiroid testleri istenebilir.
Hayır. Özellikle tipik kadın tipi saç dökülmesinde hormon düzeyleri normal olabilir. Adet düzensizliği, tüylenme veya belirgin akne gibi androjen fazlalığını düşündüren belirtiler varsa hormonal testler daha anlamlı hale gelir.
Evet. Kadın tipi saç dökülmesinde kan testleri normal olabilir. Tanıda saçın dağılımı, saç tellerinin incelmesi ve dermatolojik muayene önemlidir.
Bazı durumlarda vitamin ve beslenme eksiklikleri saç dökülmesine eşlik edebilir. Ancak yalnızca saç dökülmesine bakarak D vitamini eksikliği olduğu söylenemez. Test ve klinik değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.
Biotin eksikliği yoksa rutin biotin kullanımının saç dökülmesine kesin çözüm sağladığı söylenemez. Eksiklik gösterilmeden yüksek doz takviye kullanmak doğru değildir.
Hayır. Kan testleri bazı nedenleri araştırmaya yardımcı olur ancak saç dökülmesinin tipi çoğu zaman öykü, saçlı deri muayenesi ve gerektiğinde trikoskopi ile değerlendirilir.
Saç dökülmesi belirginleşiyor, saç ayrımı genişliyor, saç telleri inceliyor veya saçlı deride kızarıklık, ağrı, kabuklanma ya da bölgesel saçsız alanlar ortaya çıkıyorsa dermatoloji değerlendirmesi geciktirilmemelidir.
Saç dökülmesinde herkese uygulanması gereken tek bir kan testi listesi yoktur.
Hemogram, ferritin, tiroid testleri, çinko, bazı vitamin ve beslenme testleri veya hormonal incelemeler hastanın şikâyetleri ve muayene bulgularına göre değerlendirilebilir.
Özellikle kadınlarda saç dökülmesinin nedeni yalnızca kan tahlilleriyle belirlenemez. Kadın tipi saç dökülmesinde kan değerleri tamamen normal olabilir.
Bu nedenle en doğru yaklaşım:
Saç dökülmesinin tipini belirlemek → gerekli testleri seçmek → altta yatan nedeni değerlendirmek → kişiye uygun tedaviyi planlamaktır.
Saç dökülmeniz devam ediyorsa, kendi kendinize çok sayıda vitamin veya takviye başlamak yerine dermatoloji uzmanına başvurarak kişisel değerlendirme yaptırmanız daha doğru bir başlangıçtır.